Po pierwszym sezonie zacząłem spisywać, co właściwie trzeba robić przy zawiasie składania i amortyzatorach, żeby nie skończyć z luzem na kolumnie albo z cieknącym tłumikiem. W polskich materiałach o smarowaniu hulajnogi nie ma prawie nic, a to, co znalazłem po angielsku, ma dwa haczyki: smar i hamulce tarczowe się nie lubią, a przy zawiasie nie ma żadnej liczby, do której można dokręcić. Poniżej to, co udało mi się potwierdzić, z oznaczeniem, skąd to jest.
Wg opracowań producenckich (blog kukirin-scooter.com, Apollo, Turboant) w hulajnogach są trzy rodzaje zawieszenia i każdy wymaga innej obsługi:
Z tych samych źródeł wynika prosta zasada: zawieszenia hydrauliczne i pneumatyczne wymagają więcej obsługi niż sprężynowe i gumowe. Jeśli masz sprężyny, lista do zrobienia jest krótka. Jeśli masz olej, kontrola musi być cykliczna. O samych typach i regulacji jest osobny wątek: Zawieszenie w hulajnodze elektrycznej — rodzaje, regulacja i konserwacja, więc tutaj trzymam się konserwacji.
Wg poradnika Turboant kontrola comiesięczna obejmuje dwie rzeczy:
Oba objawy wg tego źródła zwiastują awarię, nie są kosmetyką. Oleisty film na korpusie tłumika oznacza, że uszczelnienie puszcza, a popękana guma zaraz przestanie tłumić. Zasada jest taka, że szukam tego przy okazji mycia, bo wtedy i tak przyglądam się każdemu elementowi (co wolno, a czego nie wolno przy myciu, jest w wątku Mycie hulajnogi elektrycznej).
Objawy, przy których wg Turboant element nadaje się do wymiany, a nie do regulacji:
Ten ostatni test jest najprostszy i nie wymaga narzędzi: dociskasz podest, puszczasz, a zawieszenie ma wrócić do pozycji wyjściowej. Jeśli nie wraca, kręcenie preloadem nic nie da.
Często widzę, że ktoś „serwisuje" amortyzator, dokręcając pierścień preloadu do oporu. Wg poradnika Levy Electric preload robi coś innego:
Tłumaczenie: preload określa, jak mocno sprężyna ugina się pod ciężarem ciała; gdy dokręcisz pierścień preloadu kluczem hakowym, poczujesz, że sprężyna się ściska, co daje mniejszy sag przy wsiadaniu, a ciężsi użytkownicy potrzebują większego preloadu, żeby zawieszenie nie dobijało przy większych uderzeniach. Źródło: Levy Electric — Ultimate Guide to Adjusting Your Electric Scooter's Suspension.
Czyli więcej preloadu to twardziej i mniejszy sag, mniej preloadu to miękcej. Dokręcony do oporu pierścień nie naprawi cieknącego tłumika ani popękanej gumy. Klucz hakowy do tego pierścienia był już polecany w wątku Klucz do regulacji amortyzatorów marki Kukirin.
Luz w mechanizmie składania to wg poradnika Voro Motors najczęstszy problem hulajnóg. Procedura jest opisana na przykładzie Dualtrona, ale sam schemat jest ten sam:
Ostrzeżenie z tego samego źródła:
Tłumaczenie: uważaj, żeby nie przekręcić, bo może to doprowadzić do awarii kolumny przy dużych prędkościach. Źródło: Voro Motors — How to Eliminate Stem Wobble.
I tu jest ten haczyk, o którym pisałem na początku: producenci hulajnóg, w tym KuKirin, nie podają momentu dokręcania śruby zawiasu. Stąd instrukcja „małymi krokami do wyczucia", a nie konkretna wartość w Nm. Jeśli luz jest w samej kolumnie, a nie w zawiasie, to osobny temat: Luz w kolumnie kierownicy KuKirin. Zestawienie tego, co da się dokręcić wg tabeli, jest w wątku Momenty dokręcania śrub w KuKirin.
W materiałach warsztatowych jedyne smarowanie z konkretnym interwałem dotyczy nie zawiasu, a elektryki. Wg zbotic.in:
Do tego wg poradników zimowych (Fluidfreeride, Hiboy): po kontakcie z solą drogową cienka warstwa inhibitora korozji na metalowe części, a samą sól zmywać natychmiast po jeździe.
To jest moim zdaniem najważniejszy akapit w tym wpisie. SRAM w swoim poradniku o hamulcach tarczowych pisze wprost:
Tłumaczenie: klocki tarczowe można zniszczyć nawet minimalną ilością oleju, łącznie z tłuszczem ze skóry, więc przy manipulowaniu nimi ograniczaj kontakt powierzchni ciernej z gołą ręką. Źródło: SRAM — Disc Brake Troubleshooting.
Wniosek dla smarowania hulajnogi: amortyzator i zawias są kilkanaście centymetrów od tarczy, a aerozol nie zna granic. Jeśli coś smarujesz, to punktowo, nie sprayem w okolicy koła. Wg tego samego źródła skażoną tarczę myje się alkoholem izopropylowym, a skażone klocki przeciera papierem ściernym 120 albo wymienia. Nagły pisk po „konserwacji" ma zwykle właśnie to źródło; kolejność szukania przyczyn jest w wątku Piszczące hamulce w KuKirin.
Wg poradników zimowych miejsce przechowywania ma być suche, w temperaturze pokojowej (źródła podają 10–30 °C), bez wilgotnych piwnic i mroźnych komórek, bo wahania temperatury skraplają wilgoć wewnątrz silnika i podestu. Przed odstawieniem umyć i całkowicie wysuszyć, ze szczególną uwagą na komorę akumulatora, silnik i elementy zawieszenia. Pełny plan przeglądów jest w wątku Harmonogram przeglądów hulajnogi.
Czego w tych materiałach nie znalazłem: konkretnego rodzaju smaru do samego sworznia zawiasu ani interwału jego smarowania. Producenci tego nie podają, więc nie będę zmyślał.
Dlatego pytanie do Was: czym smarujecie zawias i jak często zaglądacie do amortyzatorów? I czy komuś w KuKirinie pociekł już tłumik hydrauliczny, a jeśli tak, to po jakim przebiegu?
Amortyzatory — najpierw sprawdź, jaki masz typ
Wg opracowań producenckich (blog kukirin-scooter.com, Apollo, Turboant) w hulajnogach są trzy rodzaje zawieszenia i każdy wymaga innej obsługi:
- sprężynowe — najczęstsze, tanie, trwałe i niskoobsługowe; nie ma tłumienia, więc po dużym uderzeniu sprężyna oddaje energię i hulajnoga buja,
- hydrauliczne (olejowe) — tłumik z olejem kontroluje ściskanie i odbicie, często z regulacją compression, rebound i preload; droższe, wymaga obsługi, może ciec,
- gumowe (elastomery) — bloki gumy między ruchomymi elementami; praktycznie bezobsługowe, ale guma z czasem pęka i twardnieje, a skok jest najmniejszy.
Z tych samych źródeł wynika prosta zasada: zawieszenia hydrauliczne i pneumatyczne wymagają więcej obsługi niż sprężynowe i gumowe. Jeśli masz sprężyny, lista do zrobienia jest krótka. Jeśli masz olej, kontrola musi być cykliczna. O samych typach i regulacji jest osobny wątek: Zawieszenie w hulajnodze elektrycznej — rodzaje, regulacja i konserwacja, więc tutaj trzymam się konserwacji.
Konserwacja amortyzatorów — co sprawdzać co miesiąc
Wg poradnika Turboant kontrola comiesięczna obejmuje dwie rzeczy:
- wycieki oleju wokół amortyzatorów hydraulicznych,
- pęknięcia w elementach gumowych.
Oba objawy wg tego źródła zwiastują awarię, nie są kosmetyką. Oleisty film na korpusie tłumika oznacza, że uszczelnienie puszcza, a popękana guma zaraz przestanie tłumić. Zasada jest taka, że szukam tego przy okazji mycia, bo wtedy i tak przyglądam się każdemu elementowi (co wolno, a czego nie wolno przy myciu, jest w wątku Mycie hulajnogi elektrycznej).
Kiedy regulacja już nie pomoże
Objawy, przy których wg Turboant element nadaje się do wymiany, a nie do regulacji:
- luźne zawieszenie,
- dziwne odgłosy,
- brak powrotu po ściśnięciu.
Ten ostatni test jest najprostszy i nie wymaga narzędzi: dociskasz podest, puszczasz, a zawieszenie ma wrócić do pozycji wyjściowej. Jeśli nie wraca, kręcenie preloadem nic nie da.
Preload to regulacja, nie konserwacja
Często widzę, że ktoś „serwisuje" amortyzator, dokręcając pierścień preloadu do oporu. Wg poradnika Levy Electric preload robi coś innego:
Tłumaczenie: preload określa, jak mocno sprężyna ugina się pod ciężarem ciała; gdy dokręcisz pierścień preloadu kluczem hakowym, poczujesz, że sprężyna się ściska, co daje mniejszy sag przy wsiadaniu, a ciężsi użytkownicy potrzebują większego preloadu, żeby zawieszenie nie dobijało przy większych uderzeniach. Źródło: Levy Electric — Ultimate Guide to Adjusting Your Electric Scooter's Suspension.
Czyli więcej preloadu to twardziej i mniejszy sag, mniej preloadu to miękcej. Dokręcony do oporu pierścień nie naprawi cieknącego tłumika ani popękanej gumy. Klucz hakowy do tego pierścienia był już polecany w wątku Klucz do regulacji amortyzatorów marki Kukirin.
Zawias składania — tu też bardziej regulacja niż smarowanie
Luz w mechanizmie składania to wg poradnika Voro Motors najczęstszy problem hulajnóg. Procedura jest opisana na przykładzie Dualtrona, ale sam schemat jest ten sam:
- złóż hulajnogę,
- znajdź śruby i zaciski wokół mechanizmu składania,
- zlokalizuj srebrną śrubę zawiasu (hinge bolt) w środku,
- kluczem imbusowym 3 mm dokręcaj ją małymi krokami, aż uzyskasz pożądaną sztywność,
- po regulacji naciśnij kierownicę w przód i w tył i pobujaj kolumną; jeśli luz został, popraw.
Ostrzeżenie z tego samego źródła:
Tłumaczenie: uważaj, żeby nie przekręcić, bo może to doprowadzić do awarii kolumny przy dużych prędkościach. Źródło: Voro Motors — How to Eliminate Stem Wobble.
I tu jest ten haczyk, o którym pisałem na początku: producenci hulajnóg, w tym KuKirin, nie podają momentu dokręcania śruby zawiasu. Stąd instrukcja „małymi krokami do wyczucia", a nie konkretna wartość w Nm. Jeśli luz jest w samej kolumnie, a nie w zawiasie, to osobny temat: Luz w kolumnie kierownicy KuKirin. Zestawienie tego, co da się dokręcić wg tabeli, jest w wątku Momenty dokręcania śrub w KuKirin.
Smarowanie hulajnogi — gdzie tak, a gdzie absolutnie nie
Co ma potwierdzoną częstotliwość
W materiałach warsztatowych jedyne smarowanie z konkretnym interwałem dotyczy nie zawiasu, a elektryki. Wg zbotic.in:
- smar dielektryczny na złącze czujników Halla — przed pierwszym użyciem i raz w roku; zapobiega korozji styków od wilgoci,
- po jeździe w deszczu osuszyć złącze i spryskać preparatem wypierającym wilgoć (typu WD-40),
- w wilgotnym klimacie raz w roku powłoka konformalna na okolicę złącza i wyjścia kabla z osi.
Do tego wg poradników zimowych (Fluidfreeride, Hiboy): po kontakcie z solą drogową cienka warstwa inhibitora korozji na metalowe części, a samą sól zmywać natychmiast po jeździe.
Czego nie wolno dotknąć smarem
To jest moim zdaniem najważniejszy akapit w tym wpisie. SRAM w swoim poradniku o hamulcach tarczowych pisze wprost:
Tłumaczenie: klocki tarczowe można zniszczyć nawet minimalną ilością oleju, łącznie z tłuszczem ze skóry, więc przy manipulowaniu nimi ograniczaj kontakt powierzchni ciernej z gołą ręką. Źródło: SRAM — Disc Brake Troubleshooting.
Wniosek dla smarowania hulajnogi: amortyzator i zawias są kilkanaście centymetrów od tarczy, a aerozol nie zna granic. Jeśli coś smarujesz, to punktowo, nie sprayem w okolicy koła. Wg tego samego źródła skażoną tarczę myje się alkoholem izopropylowym, a skażone klocki przeciera papierem ściernym 120 albo wymienia. Nagły pisk po „konserwacji" ma zwykle właśnie to źródło; kolejność szukania przyczyn jest w wątku Piszczące hamulce w KuKirin.
Postój i zima
Wg poradników zimowych miejsce przechowywania ma być suche, w temperaturze pokojowej (źródła podają 10–30 °C), bez wilgotnych piwnic i mroźnych komórek, bo wahania temperatury skraplają wilgoć wewnątrz silnika i podestu. Przed odstawieniem umyć i całkowicie wysuszyć, ze szczególną uwagą na komorę akumulatora, silnik i elementy zawieszenia. Pełny plan przeglądów jest w wątku Harmonogram przeglądów hulajnogi.
Czego w tych materiałach nie znalazłem: konkretnego rodzaju smaru do samego sworznia zawiasu ani interwału jego smarowania. Producenci tego nie podają, więc nie będę zmyślał.
Dlatego pytanie do Was: czym smarujecie zawias i jak często zaglądacie do amortyzatorów? I czy komuś w KuKirinie pociekł już tłumik hydrauliczny, a jeśli tak, to po jakim przebiegu?