Administrator
Członek Załogi
Chcę zebrać w jednym miejscu temat, który w polskich poradnikach praktycznie nie istnieje. Wpisujesz „sterownik hulajnogi się grzeje" i dostajesz albo reklamę nowego kontrolera, albo ogólnik „daj mu ostygnąć". Nikt nie pisze, kiedy przegrzewanie kontrolera jest zwykłym zabezpieczeniem, a kiedy trzeba od razu zejść z hulajnogi. Przekopałem dokumentację producenta i źródła warsztatowe, a poniżej wypisuję to, co da się w nich potwierdzić.

Grzanie samo w sobie jeszcze nie oznacza awarii​


Kontroler i silnik nagrzewają się przy każdym większym obciążeniu. Źródło warsztatowe (marsantsx.com) wymienia jako główną przyczynę długą jazdę pod górę i duży ciężar: silnik bierze wtedy maksymalny prąd bez przerwy, a ciepło narasta szybciej, niż obudowa koła zdąży je oddać. W końcu zadziała zabezpieczenie termiczne.

Typowy objaw to thermal throttling. Kontroler celowo obcina prąd, żeby nic się nie stopiło. Hulajnoga traci moc, a po ostygnięciu wszystko wraca do normy. Sam spadek mocy na długim podjeździe, który mija po postoju, wygląda więc na działające zabezpieczenie, a nie na uszkodzenie. Przykład z naszego forum: M4 Max i błąd E-09 na długim podjeździe.

Progi temperatur, które da się podać ze źródłem​


  • Silnik do ok. 75 °C Apollo Scooters nadal uznaje za normę przy zwykłej jeździe, a ok. 100 °C za poziom krytyczny. To dział wsparcia producenta hulajnóg, ale innej marki niż KuKirin.
  • Levy Electric zaleca, żeby na dłuższych trasach nie przekraczać 60 °C. To ostrożniejsza wartość i traktuję ją jako margines bezpieczeństwa, a nie fizyczny limit.
  • Magnesy neodymowe serii N, czyli typowe w tańszej elektronice, mają maksymalną temperaturę pracy 60–80 °C (neodymiummagneti.com). Długa praca powyżej tej granicy trwale osłabia magnesy. Silnik po czymś takim ma już mniej mocy i ostygnięcie tego nie cofnie.
  • Czujniki Halla w dobrej jakości mają zakres −40 °C do +125 °C. Wg zbotic.in w zamkniętej piaście przy intensywnej jeździe w upale temperatura dochodzi do 80–90 °C.

KuKirin nie podaje w dostępnych materiałach własnych progów temperatury kontrolera. Powyższe liczby pochodzą ze źródeł ogólnobranżowych, nie ze specyfikacji producenta.

Kody przegrzania w KuKirin, czyli co mówi sam sterownik​


Wg oficjalnej tabeli producenta (kukirinfactory.com, error-list-solution) zabezpieczenie termiczne ma własne kody, ale w każdym modelu inne:

ModelKodZnaczenie wg producenta
G2 Pro, G2 MaxE-009przegrzanie kontrolera
G2 Master, G3 Pro, G4 MaxE-009 / E-019przegrzanie kontrolera tylnego / przegrzanie kontrolera
A1E-008 / E-009zabezpieczenie termiczne silnika / kontrolera
M4 MaxE-09przegrzanie silnika
S1 Max9Eprzegrzanie kontrolera

Uwaga: w M4 Max „E-09" oznacza silnik, a w S1 Max „9E" kontroler. Kody nie są uniwersalne, więc pełną tabelę per model warto sprawdzić w wątku o kodach błędów. G3 według producenta nie ma dedykowanych kodów.

Kiedy to już nie jest throttling: zapach spalenizny i reszta sygnałów​


Wśród objawów awarii kontrolera źródła warsztatowe (macfoxbike.com, fluidfreeride.com) wymieniają:
  • zapach spalenizny i stopione złącza,
  • powtarzającą się utratę zasilania,
  • szarpane przyspieszanie,
  • zachowanie silnika, które zmienia się wraz z nagrzewaniem,
  • najgroźniejszy przypadek: MOSFET przepalony w stanie „na stałe włączony". Silnik rusza wtedy na pełnej mocy i manetka go nie zatrzymuje.

Ten ostatni punkt jest dla mnie najważniejszą odpowiedzią na pytanie z tytułu. Jeśli hulajnoga przyspiesza sama albo nie reaguje na puszczenie manetki, jazda się kończy i nie ma czego analizować.

When a MOSFET fails, it often does so in a short-circuit, which means it permanently connects one of the motor's phase wires to ground or power. On a direct drive hub motor, this creates a strong resistance that can be felt by hand even with the power off. A simple, no-tools test involves turning the wheel: if it feels heavy or produces a chugging sensation, it is a very strong sign that a MOSFET has shorted.
Tłumaczenie: „Gdy MOSFET pada, zwykle robi to w zwarciu, czyli na stałe łączy jeden z przewodów fazowych silnika z masą albo z plusem. W silniku hub z napędem bezpośrednim daje to silny opór wyczuwalny ręką nawet przy wyłączonym zasilaniu. Prosty test bez narzędzi polega na obróceniu koła: jeśli idzie ciężko albo »szarpie skokowo«, to bardzo mocny sygnał, że MOSFET się zwarł."
Źródło: macfoxbike.com — Electric Bike Controller Failure

Ten test da się zrobić od razu na poboczu: wyłączyć zasilanie i pokręcić tylnym kołem ręką. W przypadku G2 Master, G3 Pro czy G4 Max sprawdzić oba koła, bo w tych modelach pracują dwa silniki i dwa kontrolery.

Moja kolejność decyzji​


To podsumowanie powyższych źródeł, a nie oficjalna procedura KuKirin:
  1. Zapach spalenizny, dym, stopione złącze albo hulajnoga, która nie słucha manetki: koniec jazdy, zatrzymanie i wyłączenie zasilania.
  2. Spadek mocy lub kod przegrzania po długim podjeździe, który mija po postoju: zabezpieczenie zadziałało tak, jak powinno. Odpocząć, zmniejszyć obciążenie i nie dociskać na siłę.
  3. Przegrzewanie się na płaskim, przy normalnej jeździe: sygnał do diagnostyki. Test koła ręką, a dalej pomiar napięcia na wyjściach fazowych przy kręceniu manetką. Według gyroorboard.com brak zmian albo chaotyczne odczyty wskazują na kontroler.

Dwie rzeczy, które same podgrzewają problem​


Moc nominalna według normy EN 17128 to moc, przy której silnik osiąga równowagę cieplną: zmiana temperatury nie przekracza 2 K na godzinę. Moc szczytowa jest zwykle 2–5 razy wyższa i utrzymuje się kilka sekund (apolloscooters.co). Kto jeździ stale „na szczycie", czyli pod górę, z dużym obciążeniem albo w najwyższym trybie, ten sam prowokuje przegrzanie.

Druga rzecz to woda. Komora kontrolera siedzi zwykle w podeście, a mycie strumieniem pod ciśnieniem wtłacza do niej wodę. Szczegóły są w wątkach o zamokniętej hulajnodze i o myciu.

Co do awarii samej płyty sterującej: w materiale, który przeglądałem, jest relacja użytkownika G3, któremu po luzujących się śrubach kierownicy i wymianie zawieszenia „po jakichś dwóch miesiącach padła płyta sterująca". Przy G2 Max awarie kontrolera z kodami E-003 i E-006 mają u producenta dedykowaną procedurę serwisową. To pokazuje, że usterka jest producentowi znana, ale nie dowodzi, że zdarza się masowo.

Przy podejrzeniu spalonego sterownika w okresie gwarancji (12 miesięcy na hulajnogę wg producenta) lepiej nie rozkręcać samemu. Jedyny nazwany autoryzowany serwis w Polsce to MAJway w Warszawie.

Czego w źródłach nie znalazłem: progów temperatury kontrolera podawanych przez KuKirin i żadnych pomiarów temperatury sterownika w konkretnych modelach.

Stąd moje pytanie do Was. Czy ktoś mierzył temperaturę kontrolera albo silnika w swoim KuKirinie, choćby termometrem na podczerwień po podjeździe? Komu sterownik naprawdę się spalił, poczuliście zapach wcześniej, czy wszystko stało się bez ostrzeżenia?
 
Skoro pada pytanie o pomiar termometrem na podczerwień, to jedno ostrzeżenie, bo łatwo się na tym przejechać. Pirometr źle mierzy gołe, błyszczące aluminium. Taka powierzchnia odbija promieniowanie zamiast je emitować, więc odczyt wychodzi dużo niższy niż prawdziwa temperatura. Obudowa silnika może być gorąca, a termometr pokaże coś, co wygląda niegroźnie.

Sposób jest prosty: nakleić kawałek matowej czarnej taśmy izolacyjnej na miejsce pomiaru i celować w taśmę. Wtedy wynik jest wiarygodny.

I druga sprawa: mierzymy obudowę, a nie tranzystory w sterowniku. Wewnątrz jest cieplej niż na zewnątrz, więc nawet dobry odczyt z obudowy trzeba traktować jako dolną granicę. Do porównywania „po podjeździe a na płaskim” to jednak wystarczy, byle mierzyć zawsze w tym samym punkcie.