Przymierzam się do montażu dodatkowego światła na hulajnogę, bo fabryczna lampa po zmroku na nieoświetlonych odcinkach to dla mnie za mało. Przejrzałem polskie poradniki o dodatkowym świetle do hulajnogi i prawie wszystkie kończą się na „kup reflektor i przykręć do kierownicy". O tym, jak go bezpiecznie podpiąć pod pakiet, nie ma praktycznie nic. Zebrałem więc to, co udało mi się potwierdzić w źródłach technicznych, i chcę to skonfrontować z Waszymi doświadczeniami, zanim zacznę ciąć przewody.
Pierwszy błąd, jaki widzę w ogłoszeniach z reflektorami: opis „do hulajnóg 36–48 V" i nic więcej. Tymczasem pakiet nominalnie 48 V po naładowaniu ma sporo więcej. Wg poradnika levyelectric.com w pełni naładowane ogniwo Li-ion ma ok. 4,2 V, a z tego wychodzą napięcia pełnego pakietu (przeliczenie: 4,2 V × liczba ogniw szeregowo):
Wniosek dla mnie: reflektor (albo jego przetwornica) musi mieć zakres wejściowy obejmujący napięcie pełnego pakietu, a nie tylko to z naklejki. Lampa na wejście „do 48 V" wpięta w świeżo naładowany pakiet 48 V dostaje ponad 54 V.
Drugi koniec skali też ma znaczenie. Wg escooterhaven.com poniżej ok. 2,5 V na ogniwo BMS odcina wyjście:
Dla mnie to argument, żeby dodatkowe światło szło przez wyłącznik i nie wisiało na pakiecie, kiedy hulajnoga stoi. Stały, nawet mały pobór na postoju to prosta droga do głębokiego rozładowania. Więcej o tym, kiedy BMS odcina, jest w wątku BMS w hulajnodze — co robi, kiedy odcina.
Większość tanich reflektorów rowerowych i motocyklowych jest na 12 V. Bezpośrednio pod pakiet 42–58,8 V się tego nie podepnie — potrzebna jest przetwornica obniżająca. Jak ją dobrać i po co w ogóle jest w hulajnodze, opisaliśmy już w wątku Przetwornica DC-DC w hulajnodze — po co jest i jak dobrać zamiennik, więc tutaj nie powielam. Dla montażu reflektora kluczowe jest jedno: zakres wejścia przetwornicy musi pokrywać napięcie pełnego pakietu z tabeli wyżej.
Nie zakładam na ślepo, że wiem, jaki mam pakiet. Plan jest taki:
Pinouty wiązek i opis złączy w KuKirinach są zebrane w wątku Elektryka i naprawy — pinouty, protokół wyświetlacza, wymiana kontrolera — zaglądam tam, zanim zacznę szukać, skąd wziąć plus.
To, co w źródłach technicznych przewija się najczęściej, to nie sam reflektor, tylko okablowanie:
Reflektor wystaje z przodu i dostaje całą wodę spod koła. Warto wiedzieć, co faktycznie znaczy oznaczenie na pudełku:
Do tego zdanie, które najbardziej przekonało mnie do porządnego zabezpieczenia złączek:
Czyli reflektor, który „czasem mruga po deszczu", to raczej skorodowana złączka niż wadliwa lampa. Więcej o przygotowaniu sprzętu na mokrą jesień jest w wątku Jazda w deszczu i jesienią, a przegląd samych rozwiązań oświetleniowych — w Oświetlenie dodatkowe i widoczność po zmroku.
Nie trafiłem na żadne dane producenta o tym, ile prądu można bezpiecznie pobrać z fabrycznego wyjścia na lampę w KuKirinach ani jaki bezpiecznik stosować. Dlatego nie podaję tu żadnych wartości — wolę zapytać.
Kto z Was montował reflektor zasilany z pakietu: skąd braliście plus (osobny przewód od pakietu czy wyjście fabrycznej lampy), jaką przetwornicę i jaki bezpiecznik daliście, i czy coś Wam się po sezonie przetarło lub skorodowało?
1. Najpierw napięcie pakietu — i to pełnego, nie nominalnego
Pierwszy błąd, jaki widzę w ogłoszeniach z reflektorami: opis „do hulajnóg 36–48 V" i nic więcej. Tymczasem pakiet nominalnie 48 V po naładowaniu ma sporo więcej. Wg poradnika levyelectric.com w pełni naładowane ogniwo Li-ion ma ok. 4,2 V, a z tego wychodzą napięcia pełnego pakietu (przeliczenie: 4,2 V × liczba ogniw szeregowo):
| Pakiet nominalnie | Układ ogniw | Pełny pakiet |
| 36 V | 10S | ok. 42,0 V |
| 48 V | 13S | ok. 54,6 V |
| 52 V | 14S | ok. 58,8 V |
Wniosek dla mnie: reflektor (albo jego przetwornica) musi mieć zakres wejściowy obejmujący napięcie pełnego pakietu, a nie tylko to z naklejki. Lampa na wejście „do 48 V" wpięta w świeżo naładowany pakiet 48 V dostaje ponad 54 V.
Drugi koniec skali też ma znaczenie. Wg escooterhaven.com poniżej ok. 2,5 V na ogniwo BMS odcina wyjście:
Tłumaczenie: „Gdy akumulator litowo-jonowy zostanie rozładowany poniżej około 2,5 V na ogniwo, BMS odłącza wyjście i w tym stanie akumulator wygląda na całkowicie martwy, a większość ładowarek go nie wykrywa." — escooterhaven.com"When a lithium-ion battery is discharged below approximately 2.5V per cell, the BMS disconnects the output, and in this state the battery appears completely dead and most chargers can't detect it."
Dla mnie to argument, żeby dodatkowe światło szło przez wyłącznik i nie wisiało na pakiecie, kiedy hulajnoga stoi. Stały, nawet mały pobór na postoju to prosta droga do głębokiego rozładowania. Więcej o tym, kiedy BMS odcina, jest w wątku BMS w hulajnodze — co robi, kiedy odcina.
2. Reflektor 12 V = przetwornica DC-DC
Większość tanich reflektorów rowerowych i motocyklowych jest na 12 V. Bezpośrednio pod pakiet 42–58,8 V się tego nie podepnie — potrzebna jest przetwornica obniżająca. Jak ją dobrać i po co w ogóle jest w hulajnodze, opisaliśmy już w wątku Przetwornica DC-DC w hulajnodze — po co jest i jak dobrać zamiennik, więc tutaj nie powielam. Dla montażu reflektora kluczowe jest jedno: zakres wejścia przetwornicy musi pokrywać napięcie pełnego pakietu z tabeli wyżej.
3. Zanim cokolwiek podepniesz — pomiar
Nie zakładam na ślepo, że wiem, jaki mam pakiet. Plan jest taki:
- Zmierzyć napięcie na zaciskach naładowanego pakietu multimetrem.
- Porównać wynik z tabelą — to mówi, ile ogniw jest w szeregu.
- Sprawdzić, czy multimetr w ogóle ma zakres: zbotic.in jako minimum do diagnostyki napędu podaje pomiar napięcia stałego do 100 V (obsłuży układy 48–72 V) oraz brzęczyk ciągłości do szukania przerw w przewodach.
Pinouty wiązek i opis złączy w KuKirinach są zebrane w wątku Elektryka i naprawy — pinouty, protokół wyświetlacza, wymiana kontrolera — zaglądam tam, zanim zacznę szukać, skąd wziąć plus.
4. Prowadzenie przewodu — gdzie to się psuje
To, co w źródłach technicznych przewija się najczęściej, to nie sam reflektor, tylko okablowanie:
- Mechanizm składania. W diagnostyce hulajnogi, która gaśnie pod obciążeniem, jako jedna z przyczyn wymieniane są przetarte przewody w mechanizmie składania — zginają się przy każdym złożeniu. Nowy przewód do reflektora prowadzę tak, żeby miał luz przy złożeniu, a nie napinał się na zawiasie.
- Ostre zagięcia. Przy kablu silnika zbotic.in zaleca prowadzenie łagodnym łukiem zamiast ostrego kąta, a typowe miejsce pęknięcia to 2–3 cm od wyjścia kabla z osi. Tę samą zasadę stosuję do każdego nowego przewodu.
- Złącza. Smar dielektryczny na styki — zbotic.in zaleca go na złącze Halla przed użyciem i raz w roku jako ochronę przed korozją od wilgoci. Na złączce reflektora robię tak samo.
5. Woda — stopień IP to nie wszystko
Reflektor wystaje z przodu i dostaje całą wodę spod koła. Warto wiedzieć, co faktycznie znaczy oznaczenie na pudełku:
Tłumaczenie: „IPX4 jest odporny na zachlapanie, ale nie jest w pełni wodoodporny. Nie chroni przed strumieniem wody ani zanurzeniem." — ipcodetesting.com"IPX4 is splash proof, but it is not fully waterproof. It does not protect against water jets or immersion."
Do tego zdanie, które najbardziej przekonało mnie do porządnego zabezpieczenia złączek:
Tłumaczenie: „Podstępne jest to, że awarie wywołane wilgocią bywają przerywane. Połączenie działa, gdy jest sucho, zawodzi przy wilgoci i następnego dnia wraca do normy. Zanim awaria stanie się trwała, korozja jest już zaawansowana." — zbotic.in"The insidious aspect: moisture-induced failures often appear intermittent. The connection works when dry, fails when humid, and returns to normal the next day. By the time the failure becomes permanent, the corrosion is already severe."
Czyli reflektor, który „czasem mruga po deszczu", to raczej skorodowana złączka niż wadliwa lampa. Więcej o przygotowaniu sprzętu na mokrą jesień jest w wątku Jazda w deszczu i jesienią, a przegląd samych rozwiązań oświetleniowych — w Oświetlenie dodatkowe i widoczność po zmroku.
Czego nie znalazłem
Nie trafiłem na żadne dane producenta o tym, ile prądu można bezpiecznie pobrać z fabrycznego wyjścia na lampę w KuKirinach ani jaki bezpiecznik stosować. Dlatego nie podaję tu żadnych wartości — wolę zapytać.
Kto z Was montował reflektor zasilany z pakietu: skąd braliście plus (osobny przewód od pakietu czy wyjście fabrycznej lampy), jaką przetwornicę i jaki bezpiecznik daliście, i czy coś Wam się po sezonie przetarło lub skorodowało?